พวงหรีดตันไม้ : แทนคำ”ขอแสดงความเสียใจ” ต่อ ญาติ มิตร พี่น้องของผู้เสียชีวิต

           พวงหรีด (wreath)  หมายถึง เมื่อคนเราตายบรรดาญาติมิตรพี่น้องก็จะนำพวงหรีดมาวางไว้ 
เพื่อแสดงความอาลัย และความระลึกถึง ซึ่งประเพณีนี้ สืบทอดมาจากยุโรปเหนือเมื่อนานมาแล้ว 
          ความเชื่อนี้คือ ทูตสวรรค์จะมานำวิญญาณของคนที่เสียชีวิตไป และการให้พวงหรีด ก็ถือเป็นการแสดงความเคารพต่อทูตสวรรค์เหล่านี้  จะเห็นว่าการวางพวงหรีดเป็นประเพณีของชาติตะวันตก แม้แต่คำว่า “หรีด” ก็เป็นคำทับศัพท์ ภาษาอังกฤษ คือ Wreath (รีธ) แปลว่า n. พวงหรีด,พวงมาลัย,มาลัย,สิ่งที่ร้อยเป็นวง vt.,vi. ร้อย(พวงมาลัย,ดอกไม้) พันรอบ,ม้วน,โอบ,โอบล้อม,ล้อมรอบ,ปิด,หมุน,ทำให้งอ,หมุนเป็นวง แต่สำหรับคนไทยที่นับถือศาสนาพุทธ ได้รับเอาประเพณีดังกล่าวมา แต่ต่างวัตถุประสงค์ คือ การส่งพวงหรีดวางในงานศพ เพื่อเป็นการแสดงออกถึง คำว่า “ขอแสดงความเสียใจ” ต่อเจ้าภาพ หรือญาติมิตรพี่น้องของผู้เสียชีวิต รวมทั้งเป็นการแสดงด้วยว่า ตนเอง ครอบครัว หรือองค์กร ได้มาคารวะผู้เสียชีวิตแล้ว โดยมักจารึกชื่อของ ตนเอง ครอบครัว หรือองค์กร ติดไปกับพวงหรีดด้วย  ในมุมมองของนักวิชาการสิ่งแวดล้อม พวงหรีด ซึ่งได้ถูก จัดทำ ตกแต่ง อย่างสวยงาม ได้มอบ ต่อ ญาติมิตรพื่น้องผู้เสียชีวิต ก็จะถูกวางในสถานที่จัดงานศพของผู้เสียชีวิตตามความเหมาะสม อย่างเป็นระเบียบและส่วยงาม และเมื่อมีการนำศพผู้เสียชีวิตไปทำพิธีฌาปนกิจ หรือเตรียมเผาศพ ก็มักจะนำพวงหรีดตกแต่ง หรือเข้าขบวนพิธีด้วย แต่หลังจากพิธีฌาปนกิจศพ เสร็จสิ้นแล้ว    “พวงหรีด” ส่วนใหญ่จะกลายเป็น ขยะ หรือของเหลือใช้ ทันที ยกเว้นพวงหรีดบางส่วนที่มีคุณค่าทางจิตใจของญาติมิตรพี่น้องก็อาจถูกเก็บไว้เป็นที่ระลึกบ้าง  ดังนั้นพวงหรีดที่กลายเป็นขยะก็จะต้องถูกจัดการ บางส่วนอาจนำไป รีไซเคิล บางส่วนอาจนำไปขาย บางส่วนอาจนำไปฝังกลบ หรืออาจถูกนำไปเผาทำลาย ก็มีแล้วแต่การจัดการขยะของแต่ละท้องที่ หรือท้องถิ่น แตกต่างกันไปตามประเพณี วัฒนธรรม และศักยภาพของท้องถิ่น หรือของเจ้าภาพงานศพ จะเห็นว่าพวงหรีดที่กลายเป็นขยะต้องเป็นภาระในการจัดการ โดยต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มอีก  ถ้าการกำจัด หรือจัดการไม่ถูกต้องจะกลายเป็น มลพิษ ต่าง ๆ เช่น มลพิษทางอากาศ ถ้าเอาพวงหรีดไปเผา  มลพิษทางน้ำถ้าเอาไปทิ้งโดยไม่ถูกสุขลักษณะ เป็นต้น 
               ดังนั้นขอชักชวนให้ท่านทั้งหลายที่ประสงค์จะส่ง หรือวางพวงหรีด เพื่อแสดงความเสียใจ หรือแสดงความเคารพผู้เสียชีวิต ต่อเจ้าภาพ ญาติมิตรพี่น้องของผู้เสียชีวิต ได้โปรดส่ง หรือวางพวงหรีดต้นไม้ แทนคำ “ขอแสดงความเสียใจ” ต่อ เจ้าภาพ ญาติ มิตร พี่ น้อง ของผู้เสียชีวิต ด้วย  ทั้งนี้ พวงหรีดต้นไม้ ไม่จำเป็นต้องจัดตกแต่งให้สวยงาม หรือเพิ่มเครื่องประดับที่จะกลายเป็นขยะเข้าไปอีก  โดยเป็นเพี่ยงต้นไม้ ใด ๆ ชนิด ประเภท ใด ขนาดที่พอเหมาะสม ใส่ ในกระถางต้นไม้ที่เหมาะสม หรือ ไม่ต้องใส่กระถางต้นไม้ก็ได้ และแสดงป้ายชื่อ ที่สื่อให้เป็นที่รู้จักก็พอ  ดังนั้น พวงหรีดต้นไม้ มี 3 ส่วนสำคัญ คือ (1) ต้นไม้ ประเภท ขนาด ชนิดใดก็ได้  (2)  ภาชนะบรรจุต้นไม้ เช่น กระถางต้นไม่ ถุงใส่ดินหุ้มรากต้นไม้   ( 3)  ป้ายชื่อของผู้ให้พวงหรีดต้นไม้  สิ่งที่ควรคำนึงสำหรับส่วนสำคัญทั้ง 3 ส่วนดังกล่าว คือ  กรณีต้นไม้ ควรมีขนาดพอสมควร ไม่เล็กเกินไป ไม่ใหญ่เกินไป ที่สำคัญควรศึกษาว่าต้นไม้ที่จะส่ง หรือวางให้นั้น ทางเจ้าภาพมีเหตุขัดข้องใด ๆ หรือไม่ เช่น บางคนแพ้ต้นไม้ชนิดมีดอกที่มีกลิ่น  ต้นไม้มีชื่อไม่เป็นมงคล  ความเชื่อเกี่ยวกับต้นไม้บางชนิด เป็นต้น  กรณีภาชนะบรรจุต้นไม้ ควรเป็นภาชนะที่ย่อยสลายได้ง่าย  น้ำหนักเบา เช่น กระถางต้นไม้ที่ทำจากขุ้ยมะพร้าว  กระถางต้นไม้ที่ทำจากกะลามะพร้าว กระถางต้นไม้ที่ทำจากชานอ้อย หรือ มันสำปะหลัง เป็นตัน เพื่อไม่ให้เป็นภาระกับทางเจ้าภาพงานศพ เรื่องการขนย้าย การจ่ายแจก หรือการเก็บรักษา และเป็นประโยชน์ในการนำไปปลูก เนื่องจากสามารถปลูกได้ทั้งกระถาง   ในระยะแรกที่ยังหาภาชนะที่เหมาะสมดังกล่าวได้ยาก ก็ใช้ภาชนะทั่วไป ไปพลางก่อน เช่น กระถางดินเผา กระถางพลาสติกรีไซเคิล  โดยตบแต่งพองาม   สำหรับป้ายชื่อให้ใช้วัสดุที่ย่อยสลายง่าย หรือ สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้ หมายความว่า เมื่อเสร็จพิธิฌาปณกิจศพแล้ว ให้ผู้ส่งพวงหรีดขอป้ายชื่อของตนเองคืน เพื่อนำกลับไปใช้กับงานศพอื่น ๆ ได้อีกหลายครั้ง  สำหรับคนไทยที่นับถือศาสนาอื่น อาจประยุกต์ใช้ ตามความเชื่อ ประเพณี ของแต่ละศาสนานั้น หรือถ้าขัดแย้งกับ ความเชื่อหรือประเพณี ก็ไม่จำเป็นต้องทำเช่นดังกล่าวก็ได้ ในที่นี้เป็นแต่ข้อคิดเห็น และแนะนำ เพื่อให้เกิดการปลูกต้นไม้ขึ้นทั้วประเทศ โดยรัฐไม่เสียงบประมาณในการเพาะชำต้นไม้ แต่จะได้ต้นไม้จากการบริจาคของเจ้าภาพงานศพให้แก่รัฐ หรือบริจาคให้ใครก็ได้ตามที่ต้องการ ทั้งนี้เจ้าภาพอาจแจ้งความจำนงบริจาคหรือไม่ก็ได้ และผู้ที่ต้องการต้นไม้ ต้องมาขนเอาไปเอง ไม่เป็นภาระกับเจ้าภาพ หรือรัฐรับเป็นภาระในการขน รวบรวม บำรุงรักษาต้นไม้ที่มีผู้บริจาคก็ได้  ทำให้ลดภาระด้านงบประมาณที่มีจำกัดของรัฐอยู่แล้วแต่จะได้ต้นไม้ทั่วประเทศเป็น ล้านต้น ภายในเวลาไม่กี่ปี ถึงต้นไม้ที่เหลือจะตายบ้ายก็ไม่ใช่ปัญหา เพราะเป็นอินทรีย์วัตถุ ย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติอยู่แล้ว ทั้งยังเป็นแหล่งกักเก็บคาร์บอนได้ เพื่อช่วยลดภาวะโลกร้อนได้อีกทางหนึ่งด้วย